|
Lokalne samouprave – generatori krize |
|
|
|
|
12.05.2010 |
|
 Koliko
je razvoj demokratije spor i bolan proces možda najbolje pokazuju naše lokalne scene. To se može dobro
vidjeti kroz praksu i rad lokalnih administracija.Kadrovska struktura je često
loša u pogledu stručnosti i stalne inovacije znanja,a nerijetko kadrovi koji
imaju potencijal se nedovoljno angažuju. Kriterijum partijske pripadnosti je
uvijek važniji od stručnosti što je potpuno suprotno i Zakonu o lokalnoj
samoupravi. To što isti zakon daje predsjedniku opštine prevelika ovlaštenja
nerijetko ima loše posljedice. Naime,unutrašnja organizacija opštinske
administracije,kadrovska rješenja i kvalitet upravljanja su u dosadašnjoj
praksi gotovo isključivo ovisila o (ne)sposobnosti prvog čovjeka.A priznat ćete
teško je biti stručnjak za više oblasti istovremeno(organizacija uprave, lokalna
fiskalna politika, informatika, urbanizam itd.).
Mišo Baždar, koordinator ekonomskog tima PzP-a
Lokalni
prvaci koji su manje egocentrični i više skloni timskom radu mogu postići više
i obratno.Hijerarhija i red su potrebni ali samo ako isključuju samovolju. Zar
nije iskustvo Podgorice odličan primjer za ovo.Jedno je sigurno: lokalne
samouprave nemaju uopšteno niti dobre propise niti dovoljno inicijative za
unapređenje postojećeg stanja. Dokaz ovome je ogromna zaduženost opština sa
javnim preduzećima koja prelazi 50% njihovih bruto bilansi i stalan trend
rasta.Hitno treba izmijeniti Zakon o finansiranju lokalne samouprave i neke
posebne zakone kao što su Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica, Zakon o
zaštiti životne sredine itd.Imao sam prilike da čujem vrlo ozbiljna upozorenja
predstavnika EBRD i KfW banke u pogledu potrebe za hitnim finansijskim sanacijama
javnih preduzeća,ali to obično ne izaziva veliku zabrinutost lokalnih uprava.Ja
objašnjenje vidim isključivo u nestručnosti i osjećaju negraničene partijske
zaštićenosti.
Opštine
imaju sve slabiji priliv od naknada,a istovremeno ne žure sa izradom urbanističkih
planova.Dovoljno je reći da sama izrada nekog DUP-a obično traje par mjeseci,a
koordinacija u raznim fazama izrade traje i po par godina. Ovo je posljedica
ogrezlog birokratskog sistema koji pati i od teških bolesti kao što je
korupcija itd. Opštine,također,imaju sve veći problem sa tekućim prihodima,a i
dalje se drže zastarjelih fiskalnih principa i ne preduzimaju putem Zajednice
opština ozbiljne inicijative prema centralnoj vlasti. Nisu spremne da se
reorganizuju sa ciljem smanjenja javne potrošnje.Cca 9.000 zaposlenih u
lokalnim samoupravama su,pogotovo sada,neizdrživ teret za privredu i poreske
obveznike.
Netransparentnost
je posebna boljka u gotovo svim opštinama .To se naročito ogleda u raspodjeli
sredstava za NVO organizacije, kulturu, sport i socijalna davanja.
Poseban
i sve veći problem u praksi lokalnih samouprava i javnih preduzeća jeste
njihovo sve sporije izmirivanje obaveza prema raznim dobavljačima.Ukoliko
opštine kao kupci na tržištu roba i usluga ne izmiruju uredno svoje obaveze one
time dodatno generišu krizu što je nedopustivo.Nerijetko su u planiranim
budžetima opština za 2010.godinu prenesene obaveze iz prethodnog perioda i
dvocifreni procenti u odnosu na visinu budžeta i plaćanje dobavljačima se
razvlači u nedogled.
Jedno
je izvjesno bez obzira na daljnji tok makro-ekonomske krize: lokalne samouprave
će bez korjenitih promjena u legislativi,glomaznoj organizaciji i birokratskoj
praksi sve više generisati krizu na lokalnom nivou.
Herceg
Novi, 04.05.2010.
|
Vijesti 