 Podgorica – ND Vijesti - Iako su međunarodni eksperti više puta insistirali da je zaštita osoba koje prijavljuju korupciju jedan od ključnih elemenata da bi se država izborila sa tim problemom, crnogorska vlada je definitivno odustala da te primjedbe uvaži i donese poseban zakon. I predsjednik Nacionalnog centra zviždača SAD Stiven Kon nedavno je, prilikom boravka u Crnoj Gori, potencirao da se najviše zloupotreba u kompanijama otkriva, prema istraživanjima, na osnovu prijava službenika, odnosno insajdera. “Kod regulisanja zaštite lica koja prijavljuju korupciju bila je dilema, da li unijeti ovaj institut u postojeće zakone ili izraditi tekst potpuno novog zakona. Ministarstvo unutrašnjih poslova i javne uprave, koje je bilo nadležno za regulisanje tog pitanja, je odlučilo da se te odredbe unesu u Zakon o državnim službenicima i namještenicima, “ kazala je “Vijestima” Vesna Ratković, direktorica Uprave za antikorupciju.
Iako ona tvrdi da je “veoma mali broj država to pitanje regulisao posebnim zakonima ( Rumunija i Sjeverna Irska), preporuke novog Predloga akcionog plana za borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala, koji bi trebalo da bude završen do kraja godine, predviđaju i to.
Osim što ne postoji poseban zakon koji bi štitio one koji su voljni da prijave zloupotrebe, sve češće su primjedbe u međunarodnim izvještajima da se i donijeti propisi ne sprovode. Prvim Akcioniom planom za borbu protiv korupcije, koji je donijet prije pet godina, najavljivana je najprije edukacija, a zatim žestoka borba. Bila su planirana i posebna policijska odjeljenja za finansijske istrage, oduzimanje nelegano stečene imovine ... ali su ti projekti negdje zapeli. A onda se krenulo u inoviranje. Opet radna grupa, u kojoj je pored predstavnika državnih institucija i NVO sektor, pravi novi plan za narednih pet godina.
Izvršna direktorica Mreže za afirmaciju nevladinog sektora i njen predstavnik u toj grupi Vanja Ćalović smatra da rad na novim dokumentima ponovo pokazuje da državne institucije nastavljaju “dugogodišnju praksu da se mnogo veći napor ulaže u to kako prikriti postojeće stanje, napraviti takve formulacije da one djeluju benigno kako ne bi otkrile probleme, nego što bi trebalo da se zaista posvete tome da se prepoznaju aktuelni problemi”.
“Mi zajedno sa desetak predstavnika državnih institucija sada maltene pokušavamo da se dogovorimo oko toga kakva je situacija, kada se govori o korupciji u bilo kojoj od oblasti”, kaže Ćalovićeva za “Vijesti”.
Ona se žali da predstavnici državnih institucija nemaju sluha za sugestije MANS-a i da su oni “ konstantno pod strašnim pritiskom da se sve njihove formulacije, koje oslikavaju realno stanje, ublaže kako bi bile politički korektne i prihvatljive za političare”.
Ćalovićeva kaže da “suprotno praksi drugih zemalja kod nas ne postoje fakti na kojima se zasnivaju strategije, te da jedino postoji nerazumljiva statistika o broju sudskih postupaka, na osnovu koje se ne može stvoriti slika o čemu zapravo se radi”.
“Ne zna se da li je to privredni kriminal, zloupotreba službenog položaja, da li se korupcija dešava u privatizaciji, urbanizmu... u kojoj oblasti. Ne zna se da li se govori o saobraćajnim policajcima, lokalnim inspektorima ili o slučajevima visoke korupcije, koji imaju veće posljedice po društvo,” dodaje ona, tvrdeći da to “oslikava karakter i nespremnost državnih institucija da se zaista ozbiljno uhvate u koštac sa ovim problemom”.
Socijalistička narodna partija juče se oglasila povodom Svjetskog dana borbe protiv korupcije i upozorila da je “korupcija u Crnoj Gori jedan od ključnih problema, sa kojima se susreću država i njeni građani”. “Programsko načelo SNP jeste aktivna i trajna borba protiv korupcije u Crnoj Gori, koja je i po ocjeni dosadašnjeg evropskog komesara za proširenje Oli Rena, rezultat toga što se aktuelni režim deklarativne poruke javnosti ne zamjenjuje u dovoljnoj mjeri konkretnim akcijama.
I nedavna ocjena iz Brisela, od strane Evropske komisije, alarmantno glasi da korupcija u sprezi sa organizovanim kriminalom predstavlja ozbiljan i zabrinjavajući problem Crne Gore”, kaže se u saopštenju SNP.
Kada se prije pisao važeći Akcioni plan za suzbijanje korupcije, policija i tužilaštvo su zbog zloupotreba službenih položaja pokrenuli krivične postupke, tvrdeći da je šteta zbog njih višemilionska.
Danas se ponovo pišu novi planovi, a te prijave nijesu doživjele pravosnažnost, - pronevjere u“Montenegroerlajnzu” i Luci Bar, a šteta od navodnih zloupotreba se i istopila....Već više od godinu dana su na provjeri i na dopunama navodne zloupotrebe o velikoj nelegalnoj gradnji na Zavali....”
Direktoru policije je Vlada vezala ruke
“Iz godine u godinu imamo ista upozorenja EK i niza drugih evropskih organizacija, da se moramo boriti protiv korupcije na najvišim nivoima, da organizovani kriminal i dalje predstavlja ozbiljan problem, da je Crna Gora jedna od ključnih karika u lancu šverca droge i da iznad svega naše institucije nisu u stanju da procesuiraju slučajeve koji se odnose na organizovani kriminal i pranje novca. Odgovor naših institucija na to je da im je potrebno još obuka, kao i izgradnja kapaciteta, ali o besmislenosti tog odgovora govori i činjenica da se oni posljednjih godina obučavaju u oblasti finansijskih istraga i da do dana današnjeg nisu našli način da to znanje, koje su stekli , primijene u praksi i dođu do rezultata.
Mislim da je glavni razlog za to upravo nedostatak političke volje. Zamislite da počnete da radite na nekoj finansijskoj istrazi i shvatite da vas ti tokovi novca vode do nekih visokih političara. Imajući u vidu da je policija pod direktnom kontrolom izvršne vlasti i da direktora policije bira sama Vlada, jasno je zbog čega on ne može imati odriješene ruke da se bori protiv političke korupcije,” tvrdi Ćalović.
Ne postoji provjera imovine političara
“SNP ukazuje da je koruptivna sprega djelova institucionalne vlasti, i onih koji u Crnoj Gori vrše koruptivne radnje, upravo glavna kočnica preduzimanja adekvatnih antikoruptivnih radnji na najširem, državnom nivou. Takođe, u duhu ocjena Evropske komisije, SNP upozorava da i dalje nije obezbijeđena nezavisnost nadzornog organa, koji bi kapacitetima i nezavisnom pozicijom, procjenjivao izjave o imovini političara, kao i sistem finansiranja partija na vlasti, uz kontrolisanje potrošnje u javnom sektoru”, navodi ta partija.
D.BABOVIĆ
|
Vijesti 
